ورود / عضویت
021-22004925
تعیین وقت مشاوره
مرکز مشاوره مکث
تعیین وقت مشاوره

مشکلات چاقی و اضافه وزن در کودکان

مشکلات چاقی و اضافه وزن در کودکان

در این مقاله به مشکلات چاقی و اضافه وزن در کودکان، محاسبه اضافه وزن کودکان، عوارض چاقی و محاسبه کالری کودکان خواهیم پرداخت. چاقی یکی از معضلات و مشکلات دنیای امروز است که مرکز مشاوره مکث نگاه ویژه ای به آن دارد. تغییر شیوه های زندگی و تغییر نوع تغذیه، افراد زیادی را دچار اضافه وزن و چاقی نموده است. علاوه بر طیف وسیعی از بزرگسالان، آمارهای جهانی حاکی از شیوع جهانی اضافه وزن در کودکان و نوجوانان است. به طوریکه مشخص شده است از هر 4 کودک در دنیا یک نفر مبتلا به چاقی و اضافه وزن است. همچنین در کشور ما نیز به ویژه در ده سال گذشته آمارهای منتشر شده گویای افزایش و بالا رفتن نرخ چاقی در کودکان است.

چاقی کودکی یک مسئله طبی جدی است که بر کودکان و بزرگسالان تاثیر می گذارد. چاقی کودکی به این دلیل نگران کننده است که کودک را در مسیر ابتلا به تعداد زیادی از بیماری های طبی همچون ناراحتی های قلبی، فشار خون بالا، دیابت، کلسترول بالا و ... در بزرگسالی قرار میدهد. همچنین عزت نفس آنها را پایین آورده و احتمال ابتلا به افسردگی را در ایشان افزایش میدهد.

چاقی کودکان

پژوهشهای جهانی در مورد به مشکلات چاقی و اضافه وزن در کودکان

پژوهش ها نشان می دهد علاوه بر عامل ژنتیک و فعالیت ژنها در ایجاد چاقی و اضافه وزن در کودکان، دو عامل تغییر عادات غذایی و کاهش فعالیت های بدنی نیز در بروز چاقی در افراد و به ویژه کودکان موثر است. امروزه با تغییر عادات غذایی به ویژه گرایش به مصرف انواع هله هوله ها، شیرینی، غذاهای آماده، غذاهای سرخ شده و فست فودها، بخش عمده ای از تغذیه افراد را پروتئین و چربی تشکیل می دهد که اغلب نیز با مصرف زیاد نوشابه های شیرین و کاهش مصرف فیبر همراه است و این امر منجر به دریافت کالری زیاد از غذاهای پرانرژی شده و از طرفی با ماشینی شدن زندگی و کاهش فعالیت های جسمانی این کالری اضافی تبدیل به چربی و بروز اضافه وزن می گردد.

علاوه بر سابقه فامیلی، نقش ژنتیک و عادات نامناسب غذایی در بروز چاقی، رشد فزاینده ی تکنولوژی نیز سبب شده بیشتر وقت کودکان به جای بازیهای جسمانی پرتحرک به تماشای تلویزیون و بازیهای بی تحرک رایانه ای بگذرد که نه تنها در اضافه وزن آنها که در فعالیت های مغزی و ذهنی آنان نیز به مرور زمان اثرات نامطلوبی دارد.

به والدینی که یک یا هر دوی آنها چاق می باشند اشاره می شود اگر عوامل محیطی در قبال فرزندان پدران و مادرانی که وزن متناسب به قدشان دارند احتمال چاقی فرزندان آنها 9% می باشد. در حالی که اگر یکی از شما چاق و دیگری دارای وزن متناسبی باشد، این احتمال چاق شدن به 41% تا 50% و اگر هر دو نفرتان چاق باشید، احتمال چاق و فربه شدن فرزندتان به 66% تا 86% افزایش خواهد یافت.

/// شماره های تماس ///

هرچه سن شروع چاقی پایین تر باشد، عوارض دراز مدت آن بیشتر، خطرناک تر و احتمال درمان چاقی برای همیشه بسیار ضعیف تر خواهد شد. لذا اقدام فوری جهت تاثیرگذاری در روند اضافه وزن کودکان و نوجوانان بسیار موثرتر واقع خواهد شد.

تعریف چاقی و محاسبه اضافه وزن کودکان

در حقیقت چاقی عبارت است از زیاد بودن چربی بدن نسبت به وزن بدن. چاقی حالتی است که در آن، بیشتر از 25 درصد وزن بدن در پسران و بیشتر از 32 درصد از وزن بدن دختران را چربی تشکیل می دهد و اندازه گیری چربی زیر پوست معیاری دقیق برای سنجش چربی بدن و چاقی است. به بیان دیگر اگر کودکی نسبت به وزن ایده آل قد و وزن خود، 20 درصد سنگین تر باشد دچار اضافه وزن است و اگر 40 درصد سنگین تر باشد مبتلا به چاقی مفرط است که حتماً باید تحت نظر متخصص تغذیه قرار بگیرد.

عوارض چاقی و مشکلات چاقی و اضافه وزن در کودکان

بهتر است بدانید چاقی خطر ابتلای کودک را به بیماری هایی چون کلسترول و فشار خون بالا، دیابت، بیماریهای قلبی عروقی، آرتروز، بیماریهای صفراوی، سرطان و ... افزایش دهد. همچنین اضافه وزن مانع تکامل صحیح ریه های کودک شده و منجر به آسم و دیگر مشکلات تنفسی خواهد شد. همچنین چاقی می تواند تعادل هورمونی بدن را به هم زده و سبب بلوغ زودرس و عوارض روانی و اجتماعی در کودک شود. افسردگی و عدم اعتماد به نفس نیز کودکان مبتلا به چاقی را تهدید می کند. چرا که این کودکان به دلیل تمسخر همسالان به ویژه در مدرسه و عدم اعتماد به نفس و اضطراب از شرکت در فعالیت های یادگیری در کلاس خودداری می کنند و لذا کم کم دچار انزوا و افسردگی می گردند.

اضافه وزن در کودکان

ارتباط میان چاقی و محل زندگی

مطالعات بسیاری در حوزه چاقی انجام گرفته است. در مطالعه ای که در هشت شهر اروپایی انجام گرفت، محققان دریافتند بین محل زندگی و میزان شیوع چاقی در کودکان ارتباط وجود دارد. آنها مشاهده کردند هر چقدر در یک منطقه پارک و فضای سبز بیشتری وجود داشته باشد، میزان فعالیت جسمانی افراد به ویژه کودکان بیشتر بوده و لذا چاقی و اضافه وزن نیز به مراتب کمتر است. در عوض در مکان هایی که از فضای سبز کمی برخوردار بود، میزان اضافه وزن 50 درصد بیشتر و فعالیت جسمانی نیز 50 درصد کاهش داشت.

بنابراین میتوان دریافت که فعالیت فیزیکی خود از عوامل موثر در کنترل چاقی و اضافه وزن در افراد و به ویژه کودکان است. همچنین مشخص شده است عادات تغذیه و سبک زندگی نامناسب والدین نیز در بروز چاقی و اضافه وزن در کودکان اثرگذار است. لذا یکی از راههای پیشگیری از چاقی کودکان، اصلاح نوع و سبک زندگی والدین است. در واقع اگر رژیم غذایی والدین اصلاح شود و سبک بی تحرک و نادرست زندگی آنها اصلاح گردد، کودکان هرگز دچار چاقی و مشکلات آتی آن نخواهند شد.

توصیه های کاربردی

مهمترین کاری که شما والدین بایستی انجام دهید، حمایت و پشتیبانی از کودک است. بخشی از احساسی که کودک چاق در مورد خودش دارد، تحت تأثیر نظرات پدر و مادر است. کاری کنید که فرزندتان بفهمد شما او را با هر وزنی که داشته باشد، دوستش دارید. او را تشویق کنید و هرگز سرزنش نکنید. مراقب علایق فرزند خود در مورد ظاهرش و روابط اجتماعی اش باشید. هدف اصلی فقط کاهش وزن نیست، بلکه بایستی کاری کرد که روند افزایش وزن کودک، آهسته و یا متوقف شود. بایستی کودک به تدریج به وزن ایده آل خود برسد و با این روند رشد کند.

  • بهترین کار این است که نگذارید کودک مدت زمان زیادی را به تماشای تلویزیون، بازی با کامپیوتر یا ویدئو صرف کند و این زمان را کاهش دهید. زیرا اینگونه فعالیت ها علاوه بر اینکه انرژی کمی از بدن را می سوزانند، کودک را نیز به خوردن تنقلات و خوراکی های پرکالری تشویق می کنند.
  • به کودک یاد بدهید تا غذا را آهسته بخورد، زیرا این عمل باعث می شود کودک به محض احساس سیری دست از خوردن بکشد.
  • موقع تماشای تلویزیون، به کودک خوراکی و مواد غذایی پرکالری ندهید. بیشتر افراد هنگام تماشای تلویزیون بیش از مقدار لازم غذا می خورند.
  • در برنامه غذایی خود غلات کامل، میوه و سبزی ها را بیشتر مصرف کنید که شامل انواع سبزیجات سبز رنگ (سبزی خوردن، اسفناج) و نارنجی (هویج) و قرمز (گوجه فرنگی)، میوه های تازه، نان سبوس دار، بیسکویت سبوس دار، برنج و ماکارونی است.
  • روزانه 2 تا 3 واحد لبنیات کم چرب مصرف کنید ( یک واحد لبنیات شامل یک لیوان شیر یا یک لیوان ماست یا دو لیوان دوغ یا نصف لیوان بستنی است).
  • 2 تا 3 واحد از گروه گوشت و حبوبات مصرف کنید که شامل گوشت قرمز بدون چربی، مرغ، ماهی، حبوبات پخته شده، تخم مرغ و آجیل است.
  • تا 30 درصد انرژی مورد نیاز خود را می توانید از چربی تأمین کنید نه بیشتر.
/// شماره های تماس ///

برای این منظور موارد زیر را رعایت کنید

  • لبنیات کم چرب را به جای انواع پرچرب آن مصرف کنید.
  • چربی گوشت و پوست مرغ را کاملاً از آن جدا کنید.
  • غذاهای سرخ شده را مصرف نکنید.
  • خوراکی ها و تنقلات کم چرب و خوشمزه را مصرف کنید که شامل میوه تازه یا خشک شده، ماست و پنیر کم چرب، آجیل، تخمه آفتابگردان یا کدو، نان سبوس دار، بیسکوئیت سبوس دار، کیک میوه ای، کیک با کره بادام زمینی، دسرهای یخی مثل ماست یخی، آب میوه، سُربه میوه (میوه ای که در مخلوط کن می ریزند) است.
  • عدم جبران قصور و یا بی توجهی ها یا تنبیه های بی مورد با خورانیدن و یا خرید تنقلات رنگارنگ که خود عذر بدتر از گناه تلقی می شود.
  • محدود گردیدن مدت زمان نشستن در مقابل تلویزیون به مدت حداکثر یک و نیم یا دو ساعت در روز و منع کامل صرف غذا یا تنقلات و نوشابه ها و شربتها و ... در هنگام تماشای تلویزیون.
  • توجه کنید که مدت زمان استفاده از تلویزیون یا بازیهای کامپیوتری مشروط به انجام فعالیت یا بازیهای حرکتی باشد یعنی به ازای هر یک ساعت فعالیت حرکتی اجازه دارد یک ساعت تلویزیون ببیند.
  • خونسردی توام با قاطعیت در قبال تغذیه کودک و عدم به کارگیری زور و اجبار مبنی بر میل نمودن حتمی تمام غذای داده شده و اتمام اجباری مقدار غذای سرو شده.

راههای مقابله با چاقی در کودکان

فعالیت بدنی

  • یکی از بهترین روش های کاهش وزن و جلوگیری از اضافه وزن در افراد و کودکان، فعالیت جسمانی مناسب است. بنابراین لازم است والدین عزیز هر روز ساعتی را برای ورزش و تحرک کودکان تنظیم کنند. شرکت در کلاسهای ورزش به ویژه ورزشهای هوازی مانند شنا، دوچرخه سواری، دو و ... نیز اثر زیادی در کنترل وزن در کودکان دارد.

فعالیت بدنی برای جلوگیری از اضافه وزن در کودکان

اصلاح تغذیه

  • علاوه بر فعالیت بدنی، لازم است تا تغذیه کودکان مورد بررسی و مدیریت قرار گیرد. البته رژیم غذایی همراه با محرومیت غذایی برای کودکان توصیه نمی گردد. چرا که کودکان به دلیل آنکه در سن رشد هستند به همه گروههای غذایی نیاز دارند. لذا به کارگیری رژیمهای متعادل با محدودیت های کالری متوسط به خصوص کاهش مصرف چربی و قند در کاهش وزن و درمان چاقی کودکان موثر است. در اصلاح عادات غذایی کودک لازم است انواع هله هوله ها و غذاهای بی ارزشی چون چیبس، پفک، شکلات، بستنی و ... محدود شده و به جای آن مواد غذایی مفید همچون آجیل و انواع مغزها، میوه ها و ... جایگزین گردد.

مقابله با عادات نامناسب

  • لازم است عادات نامناسبی چون استفاده زیاد از رایانه و تلویزیون محدود گردد. لذا لازم است تا با کودک خود منطقی صحبت کرده و برای استفاده از اینگونه وسایل، قانون و مقرراتی با مشارکت خود کودک وضع کنید. چرا که وقتی کودک خود در وضع قانونی مشارکت کند، به رعایت آن نیز ملزم می گردد.

مراجعه به متخصص تغذیه

  • در صورتی که فرزند شما به چاقی مفرط مبتلا است، بهتر است حتماً او را نزد متخصص تغذیه ببرید و از راهکارهای لازم برای درمان کودکتان استفاده کنید.

نتیجه گیری

روش حفظ وزن یا کاهش وزن مشابه است. در هر دو مورد لازم است تا کودکتان برنامه ی غذایی سالمی داشته باشد و فعالیت بدنی اش را افزایش دهد. موفقیت فرزندتان به تعهد شما برای کمک به ایجاد این تغییرات در او بستگی دارد. عادات غذایی سالم و ورزش، دو روی یک سکه هستند و برای موفقیت باید هر دوی آن ها را در نظر داشت.

در نهایت لازم است بدانیم که درمان مشکلات چاقی و اضافه وزن در کودکان، محاسبه اضافه وزن کودکان، عوارض چاقی و محاسبه کالری کودکان را بهتر است تحت نظر متخصص این کار پیش ببریم. مرکز مشاوره مکث همراه شما برای درمان و مشاوره چاقی کودکان با ریشه عصبی.

منابع و مقالات استفاده شده

  • تبریزی، آرزو و مرادی، مهین (1389). اضافه وزن و چاقی در کودکی، چالشی ویژه برای سلامتی عمومی، مجله آموزش و تربیت، دوره یازدهم، شماره 2.
  • کریمی، مهران.(1389). چاقی در کودکان، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، دوره 18، شماره 5.
  • پناهی، سارا (1386)، چاقی در کودکان، مجله رشد تربیت بدنی، دوره هشتم، شماره 2.
  • mayoclinic.org

نویسنده: مرکز مشاوره مکث

اشتراک در شبکه های اجتماعی:
(3 رای)
افزودن نظر:
CAPTCHA2
×

امتیاز دهی به مطلب: مشکلات چاقی و اضافه وزن در کودکان

خیلی بدبدمتوسطخوبعالی