22004925 021

نوروسایکولوژی چیست و چه کاربردی دارد؟

خیلی بد بد متوسط خوب عالی
(1 رای)
نوروسایکولوژی چیست و چه کاربردی دارد؟

نوروسایکولوژی مرکب از دو کلمه نورو - سایکولوژی است که اولی به معنای عصب و دومی به معنای روان شناختی است. بنابراین نوروسایکولوژی به معنای عصب روان شناختی است. در گذشته این کلمه در مفهوم مطالعه آسیب های مغز و اعصاب بر چگونگی رفتار به کار میرفت ولی امروزه این علم به طور کلی بر چگونگی فرآیندهای مغز و اعصاب بر چگونگی رفتار تمرکز دارد، چه مغز دچار آسیب شده باشد یا نشده باشد.

پس نوروسایکولوژی در مفهوم مدرن به این امر دلالت دارد که نحوه فرآیندهای مغز و ذهن را در چارچوب های روان شناختی بر چگونگی رفتار بررسی و توجیه کند. عصب شناسی قدیمی (کلاسیک) متمرکز بر سیستم عصبی بود در حالی که نوروسایکولوژی (عصب روان شناختی) در جستجوی درک نحوه همبستگی و ارتباط مغز و فرآیندهای ذهنی است و از این جهت وجوه مشترکی نیز با عصب شناسی رفتاری و روانپزشکی دارد. در این مقاله سعی داریم توضیحاتی پیرامون این فرآیندها ارائه دهیم. از این رو ما را همراهی کرده و مطالب خوب این مقاله را از دست ندهید!

تفاوت نوروسایکولوژی با روانپزشکی

نوروسایکولوژی بر این باور استوار است که آسیب های مغزی می توانند فرآیندهایی ایجاد کنند که موجب رفتار نابهنجار و اختلالات رفتاری یا شخصیتی شوند. از آنجایی که اختلالات رفتاری یا شخصیتی می توانند ناشی از اختلالات شناختی نیز باشند که ربطی به آسیب قسمت های مختلف مغز ندارد، از این رو تفاوت عمده نوروسایکولوژی با روانپزشکی در همین نکته است؛ زیرا تمرکز نوروسایکولوژی بر آسیب های وارده بر مغز و به طور کلی بررسی فرآیندهای مغزی بر ذهن و رفتار است و اختلالات شناختی را در بر نمی گیرد.

کاربردهای نوروسایکولوژی

حوزه تشخیص در مبحث نوروسایکولوژی

حوزه تشخیص در نوروسایکولوژی مبتنی بر سه حوزه فرعی دیگر به شرح زیر است:

  • تشخیص وجود یک آسیب مغزی که لازم است به وجه افتراقی اختلالات با منشأ هیجانی و اختلالات با منشأ آسیب مغزی توجه شود.
  • تشخیص ماهیت مشکل ناشی از آسیب مغزی که در این صورت باید ناحیه دقیق آسیب دیده مشخص شود.
  • تشخیص فرآیندهای زیربنایی ایجاد کننده اختلالات شناختی.

تفاوت نوروسایکولوژی با سایر رشته های مشابه

روانشناسی فیزیولوژیک، گرایشی از روانشناسی است که پدیده های روان شناختی را بر اساس فرآیندهای فیزیولوژیک (بدنی) و نورولوژیک (عصبی) بررسی میکند و اکثر مطالب و روش های تحقیق در این حوزه، با زیست شناختی و فیزیولوژی اشتراکاتی دارد. در این شاخه از علم، محقق به دنبال یافتن قرائنی در بدن و مشخصاً در مغز است تا بتواند رفتار را تحلیل و آنالیز کند ولی در حقیقت این حوزه با نوروسایکولوژی که در برگیرنده مطالعه ارتباط مغز با رفتار است، تفاوت هایی دارد.

نوروسایکولوژی حتی با علم اعصاب که در برگیرنده مطالعاتی برای تشریح اعصاب، شیمی اعصاب و داروشناسی اعصاب است هم تفاوت هایی دارد؛ زیرا این حوزه از علم رفتار را به سلسله اعصاب مرتبط می داند (که به طور کلی زیر گروه روانشناسی فیزیولوژیک (Physiological psychology) قرار دارد. روانشناسی فیزیولوژیک با استفاده از تحقیقاتی که از حیوانات به عنوان آزمودنی استفاده می کنند، از تحریک مستقیم مغز حیوان به وسیله دارو، تحریک مکانیکی و تحریک الکتریکی، به دنبال تخریب فعالیت های مغز هستند تا رابطه آسیب را با رفتار حیوان بررسی کنند).

ولی لازم به ذکر است که روانشناسی فیزیولوژی، روانشناسی عصب شناختی و فیزیولوژی روانی، همگی زیر مجموعه روانشناسی زیست شناختی (Psychobiology) هستند که به مطالعه ساختارهای مغز و تأثیرات بیوشیمیایی، ژنتیکی و مولکولی مغز بر روی شناخت، خلق و خو، احساس، عاطفه و رفتار می پردازند. در فیزیولوژی روانی (Psychophysiology) ارتباط فرآیندهای زیستی انسان با ثبت فعالیت مغز مورد بررسی قرار می گیرد. به عنوان مثال ثبت فعالیت الکتریکی مغز در مراحل مختلف خواب یکی از نمونه های این تحقیق و بررسی است. در روانشناسی عصب شناختی یا نوروسایکولوژی (Neuropsychology) اکثر تحقیقات بر روی انسان انجام می شوند و برای تعمیم نتایج پژوهش روانشناسی فیزیولوژی بر انسان از روانشناسی عصب شناختی بهره می برند.

شاخه های نوروسایکولوژی

نوروسایکولوژی در دو زیر مجموعه به شرح زیر قرار می گیرد:

  • بالینی (مطالعات بر روی بیماران آسیب مغزی و با تمرکز بر محل آسیب مغزی و فرآیندهای روان شناختی به وسیله آزمون های روان شناختی انجام می شوند).
  • تجربی (مطالعات بر روی افراد سالم به لحاظ مغزی با ارائه محرک و بررسی نتایج انجام می شوند).

چه کسانی باید به متخصص نوروسایکولوژی مراجعه کنند؟

یک متخصص نوروسایکولوژی، فردی است که به تشخیص، پیشگیری و درمان اختلالاتی از جمله اختلالات رفتاری، عاطفی و ذهنی می پردازد. این شخص با بررسی اختلالات مغزی و سیستم عصبی و تأثیرات آن بر روی احساس، تفکر، عملکرد و رفتار، میتواند به درمان بیماری های روانی و اختلالات رفتاری بپردازد. متخصصان این حوزه با پزشکان مغز و اعصاب همکاری نزدیکی دارند. افرادی که با مشکلات زیر روبرو هستند، نیاز دارند تا به یک نوروسایکولوژیست مراجعه کنند:

  • اختلالات خلقی
  • اختلالاتی در عملکرد سیستم عصبی
  • مشکلات حافظه و یادگیری
نوروسایکولوژی

بیماری هایی که توسط نوروسایکولوژیست مورد تشخیص و درمان قرار می گیرند

آلزایمر

زوال عقل که آلزایمر یکی از انواع آن است میتواند در حافظه، شخصیت و توانایی های شناختی بیمار اختلالات جدی به وجود آورد. کمک های تشخیصی و درمانی متخصص نوروسایکولوژی و ارائه یک برنامه مناسب به بیمار می تواند در ایجاد استدلال و مهارت های حل مسئله برای او مفید واقع شود.

پارکینسون

پارکینسون یک بیماری پیش رونده است که بیمار دچار لرزش همیشگی در همه وضعیت ها حتی در وضعیت استراحت است و عملکردهای طبیعی بیمار دچار اختلال می شود. تشخیص و درمان این بیماری توسط متخصص نوروسایکولوژی، می تواند از پیشرفت بیماری و کاهش بیشتر عملکردهای بیمار جلوگیری کند.

سکته مغزی

سکته مغزی می تواند بسیار ناتوان کننده باشد و بر رفتار، تفکر، حافظه و دیگر عملکردهای بیمار به شکل آشکار، عمده یا جزئی تأثیرگذار باشد. یک متخصص نوروسایکولوژی میتواند با بررسی و مشخص ساختن میزان اختلال به بیمار دچار سکته مغزی کمک کند.

افزودن نظر:
captcha