ورود / عضویت
021-22004925
تعیین وقت مشاوره
مرکز مشاوره مکث
تعیین وقت مشاوره
عنوان مطلب: رفتار درمانی (وسواس عقلانی هیجانی بیش فعالی)

رفتار درمانی (وسواس عقلانی هیجانی بیش فعالی)

تغییر رفتار و رفتار درمانی به مجموعه روشها و فنونی گفته میشود که از یافته های روانشناسی آزمایشی، به ویژه روانشناسی یادگیری، استخراج شده اند و هدف آنها کمک به رفع مشکلات سازگاری افراد در موقعیتهای مختلف زندگی فردی و اجتماعی است. تغییر رفتار و رفتار درمانی دو اصطلاح کمابیش هم معنا هستند؛ هر دو با رفتار سروکار دارند، خاستگاهشان یکی است و هدفهای تقریبا مشابهی را دنبال می کنند. مرکز مشاوره مکث تحقیقات زیادی را بر روی رفتاردرمانی کلاسیک و اثر بخشی آن داشته است.

تفاوتهای بین تغییر رفتار و رفتار درمانی

اصطلاح تغییر رفتار اغلب به وسیله پیروان نظریه شرطی سازی کنشگر اسکینر به کار می رود؛ در حالی که پیروان نظریه های پاولف، هال وولپی اصطلاح رفتار درمانی را ترجیح میدهند. همچنین طرفداران نظریه های شناختی بیشتر از اصطلاح رفتار درمانی استفاده میکنند و آن را با اصطلاح تغییر رفتار شناختی معادل می دانند.

متخصصانی که در موقعیتهای آموزشی، خانوادگی و سایر موقعیتهای غیر بالینی به تغییر و اصلاح رفتار افراد می پردازند، از اصطلاح تغییر رفتار استفاده می کنند، اما روانشناسان بالینی و روانپزشکانی که در موقعیتهای بالینی مانند کلینیکهای روانی به تغییر و اصلاح رفتار مراجعان خود اقدام می کنند اصطلاح رفتار درمانی را ترجیح می دهند.

تغییر رفتار بیشتر بر پژوهشهای بنیادی روانشناسی کنشگر که با حیوانات و انسانها انجام گرفته و نیز بر پژوهشهای کاربردی انجام شده در موقعیتهای عملی استوار است؛ اما رفتار درمانی برخاسته از پژوهشهای انجام شده با انسان در موقعیتهای بالینی است.

مرکز مشاوره مکث و تیم پژوهشی گروه مکث، رفتار درمانی را به تنهایی عامل ایجاد تغییر در همه مشکلات روان شناختی نمی داند.

خاستگاه نظری روشهای تغییر رفتار و رفتار درمانی

مارتین وپیپر (1992) گفته است: روانشناسی یادگیری به طور اعم و شرطی سازی پاولفی به طور اخص مهمترین کمک را به ایجاد و گسترش زمینۀ تغییر رفتار و رفتاردرمانی کرده اند.

یافته های آزمایشگاهی و شالوده های نظری شرطی سازی کنشگر و شرطی سازی پاولفی عمده ترین خاستگاه تغییر رفتار بوده اند.

تعریف تحلیل کاربردی رفتار

تحلیل کاربردی رفتار به آن دسته از روشهای تغییر رفتار گفته میشود که در آنها از طرحهای پژوهش آزمایشی استفاده میشود تا نتایج روش درمانی مورد سنجش قرار گیرند.

بنا به گفتۀ ریس (1978)، رفتار درمانی و تغییر رفتار عمدتا کاربردهای پژوهش هستند، در حالی که تحلیل کاربردی رفتار خود پژوهش است.

رفتاردرمانی

تغییر رفتار شناختی و رفتار درمانی شناختی

تغییر رفتار شناختی بر نقش فرایندهای شناختی و نمادی در پیدایش، ادامه و تغییر رفتار نا بهنجار تایید می کند. مفاهیم مهم در تغییر رفتار شناختی عبارتند از ادراک های فرد از امور، الگوهای فکری، تفسیر و اسناد رفتار به وسیله خود فرد و راهبردهای شناختی. شاخص ترین روش درمانی در تغییر رفتار شناختی بازسازی شناختی نام دارد.

تعریف رفتار

رفتار یعنی عملی که از فرد سر میزند یا سخنی که بر زبان می آورد. اما در روانشناسی این اصطلاح دقیق تر تعریف میشود: «هر فعالیتی که ارگانیسم (جاندار) انجام میدهد و به وسیله ارگانیسمی دیگر یا یک ابزار اندازه گیری قابل مشاهده یا اندازه گیری است.»

بنابراین رفتار هم شامل حرکات بیرونی می شود (مانند حرکات سر و دست، سخن گفتن، نوشتن و غیره)، هم شامل حرکات درونی (مانند ضربان قلب، اتساع شرائین، انبساط مثانه و جز اینها) و هم شامل فعالیت غددی (مانند ترشح بزاق دهان یا ترشح هورمون).

ویژگیهای رفتار از نظر مرکز مشاوره مکث

  1. رفتار به یک عمل فرد اشاره می کند نه به یک صفت (ویژگی) ثابت او.
  2. هر رفتار دارای چند بعد است که میتوان آنها را اندازه گیری کرد. از جمله بعد های رفتار عبارتند از فراوانی، شدت، طول مدت و غیره.
  3. رفتار را میتوان به وسیله خود فرد یا افراد دیگر مشاهده، توصیف و ثبت کرد.
  4. رفتار بر محیط تاثیر می گذارد. منظور هم محیط فیزیکی و هم محیط اجتماعی (خودمان و دیگران) است.
  5. رفتار قانونمند است. منظور این است که وقوع رفتار به طور نظام داری تحت تاثیر رویدادهای محیطی است.

انواع رفتار

رفتار بر دو نوع است: رفتار آشکار و رفتار پنهان.

رفتار بیرونی را رفتار آشکار و رفتار درونی را رفتار نا آشکار نیز می نامند.

رفتارهای آشکار نیز خود دو دسته اند:

  • رفتار کلامی (استفاده از زبان، مانند سوال پرسیدن)
  • حرکات بدنی (مانند راه رفتن)؛ بعضی رفتارها هم شامل رفتار کلامی و هم رفتار حرکتی اند (مانند حل کردن جدول کلمات متقاطع).

پاسخ و عملکرد

پاسخ نیز مانند رفتار به فعالیتهای مشاهده پذیر و اندازه پذیر جانداران گفته میشود. با این حال، رفتار کلی تر از پاسخ فرض میشود. معمولا یک رفتار از مجموعه ای پاسخ تشکیل میشود.

اصطلاح عملکرد نیز به رفتار و پاسخ نزدیک است. با وجود این، عملکردها در واقع رفتارها یا پاسخ هایی هستند که برحسب تاثیراتشان دسته بندی و نامگذاری میشوند.

رفتار پاسخگر و رفتار کنشگر

  • رفتار پاسخگر: بعضی رفتارها به طور حتم به  وسیله محرکهای فیزیولوژیکی معینی ایجاد میشوند.
  • رفتار کنشگر اسکینر (1938): اصطلاح رفتار کنشگر را به این منظور وضع کرد تا نشان دهد که، علاوه بر رفتارهای پاسخگر که با محرکهای پیش آیندشان کنترل میشوند، گروه دیگری رفتار وجود دارند که با پیامدهایشان تغییر می یابند. نمونه هایی از رفتار کنشگر عبارتند از راه رفتن، حرف زدن و نوشتن. این نوع رفتار، برعکس رفتار پاسخگو که معمولا به طور خودکار و غیر ارادی از فرد سر میزند، بیشتر جنبه ارادی دارد و از سوی فرد صادر میشود.

نویسنده: مرکز مشاوره مکث

اشتراک در شبکه های اجتماعی:
(6 رای)
افزودن نظر:
CAPTCHA2
×

امتیاز دهی به مطلب: رفتار درمانی (وسواس عقلانی هیجانی بیش فعالی)

خیلی بدبدمتوسطخوبعالی
×

تعیین وقت مشاوره حضوری

CAPTCHA