توهم ادراکی (Perceptual Illusion) |
مغز تصاویر یا صداها را به اشتباه درک میکند. |
دیدن اشکال متحرک در تصاویر ثابت. |
اثر ماندرل (Mandela Effect) |
به یاد آوردن خاطرات نادرست و مشترک توسط گروهی از افراد. |
بسیاری فکر میکنند لوگوی "Monopoly" یک عینک دارد، در حالی که ندارد. |
سوگیری تاییدی (Confirmation Bias) |
توجه بیشتر به اطلاعاتی که باورهای موجود را تایید میکند. |
جستجوی اخباری که دیدگاه شخصی را تایید کند. |
توهم کنترل (Illusion of Control) |
تصور اشتباه از داشتن کنترل بر رویدادهای تصادفی. |
فکر کردن به اینکه ضربه زدن به دستگاه اسلات ماشین، نتیجه را تغییر میدهد. |
اثر هالهای (Halo Effect) |
تمایل به تعمیم دادن یک ویژگی مثبت به سایر ویژگیها. |
تصور اینکه فردی زیبا، حتماً باهوش هم هست. |
خطای اسنادی (Attribution Error) |
نسبت دادن رفتار دیگران به شخصیت، نه شرایط. |
قضاوت درباره تأخیر کسی به عنوان بیمسئولیتی، نه مشکلات ترافیکی. |
توهم فرکانس (Baader-Meinhof Phenomenon) |
بعد از شنیدن چیزی جدید، به نظر میرسد که آن را همه جا میبینید. |
بعد از خرید یک ماشین خاص، ناگهان آن را در خیابان زیاد میبینید. |
اثر دانینگ-کروگر (Dunning-Kruger Effect) |
افراد با مهارت کم، تواناییهای خود را بیش از حد ارزیابی میکنند. |
افراد تازهکار که خود را متخصص میدانند. |
اثر اعتماد به نفس کاذب (Overconfidence Effect) |
اطمینان بیش از حد به دانش یا تواناییها. |
پیشبینی دقیق بازار بورس بدون اطلاعات کافی. |
توهم حافظه (False Memory) |
به یاد آوردن خاطراتی که هرگز رخ ندادهاند. |
اطمینان داشتن به جزئیاتی از یک رویداد که واقعی نبودهاند. |
خطای بقا (Survivorship Bias) |
تمرکز بر نمونههای موفق و نادیده گرفتن شکستها. |
تأکید بر داستانهای موفقیت استارتاپها و نادیده گرفتن شکستها. |
اثر لنگر انداختن (Anchoring Effect) |
وابستگی بیش از حد به اولین اطلاعات ارائهشده. |
اگر قیمت اولیه یک کالا بالا باشد، تخفیف کوچک هم قابل قبولتر میشود. |
توهم آگاهی (Illusion of Transparency) |
تصور اینکه دیگران به راحتی احساسات ما را درک میکنند. |
فکر کردن به اینکه دیگران متوجه اضطراب ما در یک سخنرانی هستند. |
اثر تمرکز (Focusing Effect) |
بیش از حد تمرکز کردن بر یک جنبه از یک موضوع. |
قضاوت درباره یک کشور فقط بر اساس اخبار منفی. |
سوگیری منفی (Negativity Bias) |
تمایل به تمرکز بیشتر بر تجربیات و اخبار منفی. |
توجه بیشتر به نقدهای منفی درباره یک فیلم. |