ورود / عضویت
021-22004925
تعیین وقت مشاوره
مرکز مشاوره مکث
تعیین وقت مشاوره

مهارت گوش دادن موثر (مهارت ارتباط برقرار کردن)

مهارت گوش دادن موثر (مهارت ارتباط برقرار کردن)

گوش دادن توانایی دریافت و تفسیر دقیق پیام های فرد مقابل در ارتباط است. گوش دادن یکی از کلیدی ترین مهارتهای ارتباط موثر است. بدون قابلیت گوش دادن موثر، پیام های فرد مقابل درک نمی شود و در نتیجه ارتباط گسسته می شود و فرد مقابل به سادگی ممکن است ناامید و عصبانی شود.

اگر تنها یک مهارت است که می خواهید در آن حرفه ای شوید، هیچ مهارتی در زندگی کاراتر از مهارت گوش دادن نیست.

مهارت گوش دادن به اندازه ای مهم است که بیشتر کارفرمایان برای کارمندان خود آموزش مهارت های گوش دادن را برگزار می نمایند. شنیدن چنین چیزی تعجب آور نخواهد بود اگر بدانید که مهارت خوب گوش دادن موجب رضایت بیشتر مشتریان می شود، تأثیرگذاری را بیشتر می کند، اشتباهات را کمتر می نماید و در میان گذاشتن اطلاعاتی که موجب خلاقیت و نوآوری بیشتری می شود را تسهیل می کند.

بسیاری از مدیران موفق و کارآفرینان از مهارت گوش دادن خود اعتبار کسب می کنند. ریچارد برانسون یکی از کارآفرینان برتر بریتانیا که موسس گروه شرکت های ویرجین است که عنوان بیش از ۴۰۰ شرکت را از آن خود کرده، بارها عنوان کرده است که یکی از کلیدی ترین فاکتورهای موفقیت ویرجین مهارت گوش دادن است.

مهارت خوب گوش دادن در زندگی فردی ما مواهبی دارد

  • دوستان بیشتر و ارتباطات اجتماعی گسترده تر
  • ارتقا اعتماد بنفس و عزت نفس
  • نمرات بالاتر در مدرسه و دیگر مراکز تحصیلی و علمی
  • سلامت بهتر و بهزیستی کلی بالاتر

تحقیقات نشان داده اند که زمانی که فشار خون افراد بالا می رود گوش دادن دقیق می تواند فشار خون افراد را پایین بیاورد.

مهارت گوش دادن

گوش دادن با شنیدن متفاوت است

شنیدن زمانی است که صدایی به گوش شما وارد می شود. این یک روند فیزیکی است که اتوماتیک اتفاق میافتد و نشان می دهد که شما مشکل شنیدن ندارید، گرچه گوش دادن چیزی بیشتر از آن است چرا که در گوش دادن برای دقت و تمرکز تلاش ذهنی و حتی گاهی جسمی را طلب می کند.

گوش دادن نه تنها به معنی توجه کردن به داستان های فرد مقابل است، بلکه چگونگی عنوان کردن، نحوه ی بکار بردن کلمات و لحن صدای فرد و همچنین طریقه ای که فرد از بدنش استفاده می کند، نیز باید مورد توجه قرار بگیرد. به عبارت دیگر باید نسبت به پیام های کلامی و غیرکلامی فرد آگاه شویم. توانایی شما در گوش دادن موثر به درجاتی که شما این پیام ها را دریافت می کنید و آنها را درک می کنید، بستگی دارد.

گوش دادن یک فرایند منفعل نیست. در حقیقت شنونده باید به اندازه ی گوینده در این فرایند شرکت کند. زمانی از واژه ی «گوش دادن فعال» برای توصیف این فرایند استفاده می شود که شنونده کاملاً درگیر سخنان گوینده می شود.

دکتر ریچارد روامی رمن می گوید:
مهمترین چیزی که می توانید به کسی دهید فقط و فقط گوش دادن به اوست. شاید مهمترین چیزی که هر یک از ما تا بحال به یکدیگر داده ایم توجه است.

ما بیشتر زمان خود را در حال گوش دادن هستیم

بزرگسالان بطور متوسط ۷۰ درصد زمانشان را صرف نوعی از ارتباط می کنند. بر این اساس تحقیقات نشان می دهد که بطور متوسط  ۴۵ درصد از زمان افراد به شنیدن اختصاص داده می شود. این در حالی است که ۳۰ درصد به صحبت کردن، ۱۶ درصد به خواندن و تنها ۹ درصد صرف نوشتن می شود. با این وجود در هر استانداردی که فرض کنیم افراد بیشترین زمان خود را صرف شنیدن می کنند. بنابراین ارزشمند است که کمی زمان بیشتری صرف آن کنیم تا مطمئن شویم که موثرتر گوش می دهیم.

مهارت های گوش دادن

هدف گوش دادن

شکی وجود ندارد که گوش دادن موثر مهارت بسیار مهمی در زندگی است، ولی آیا چرا این مهارت به این میزان مهم است؟
گوش دادن اهداف بسیاری را در بر می گیرد و این اهداف به شرایط موجود و طبیعت آن ارتباط وابسته است.

  1. بطور خاص یکی از اهداف تمرکز بر پیامی است که در حال تبادل است بطوریکه از حواس پرتی و پیش فرض های احتمالی جلوگیری شود.
  2. برای درک دقیق و عمیق دیدگاه و ایده های گوینده.
  3. برای ارزیابی انتقادی آنچه در حال گفته شدن است.
  4. برای مشاهده و درک کردن سرنخ های غیرکلامی ای که همراه آنچه فرد می گوید بکار می برد تا درک درست آنچه می گوید بیشتر شود.
  5. برای نشان دادن اشتیاق، توجه و تمرکز به گوینده.
  6. برای تشویق کردن گوینده برای ارتباطی کامل، با صداقت و بی پرده.
  7. برای افزایش رویکردی دو جانبه و اجتناب از خودخواهی در رابطه و دادن جایگاه اول گفتگو به گوینده.
  8. برای رسیدن به درک مشترک و پذیرش دیدگاه های دو طرف.

اغلب در یک گفتگو، نگرانی چگونگی پاسخ دادن مهمترین دغدغه ی ماست در صورتی که چنین کاری عملکرد گوش دادن را ندارد. به منظور درک کامل گوینده باید تلاش کنیم که به آنچه گفته شده و اینکه چگونه گفته شده توجه کنیم.

گوش دادن موثر نه تنها شنیدن لغاتی است که گوینده بکار می برد، بلکه مستلزم تمرکز و استفاده از تمام حواس شما است چرا که گوش دادن همان شنیدن نیست و جهت گوش دادن موثر شما نیاز دارید به جز گوش های خود از اجزاء دیگر بدن خود استفاده نمایید.

انواع سبک های ارتباطی

1. سبک منفعلانه

  • شخص قادر به ابراز وجود نيست.
  • با اتخاذ روشي منفعلانه به ديگران اجازه ميدهد به راحتي حقوق و احساسات او را ناديده گرفته و زير پا بگذارند.

2. سبک پرخاشگرانه

  • حقوق ديگران را ناديده ميگيرد.
  • شروع به تهديد آنها مي نمايد.
  • دانسته يا نادانسته از ديگران سوء استفاده ميكنند.

3. سبک فریبکارانه

خود و دیگران را به عنوان شی و نه انسان، مورد بهره کشی قرار میدهد و سعی میکند آنها را در جهت منافع خود فریب داده و مهار کند. در عین حال، این میل به بهره کشی معمولاً در پشت یک احترام افراطی و تصنعی پنهان میشود، و این تاکتیکِ سلطه گران، برای کنترل دیگران است.

4. سبک جرأت ورزانه

  • هم حق و حقوق خود و هم حق و حقوق دیگران را رعایت می کند.
  • برخلاف افراد منفعل که خود را متهم میکنند و بر خلاف افراد پرخاشگر که همواره دیگران را متهم میکنند، در تبیین و پیدا کردن راه حل به جای متهم کردن دیگران به مسئله و چگونگی حل آن توجه میکنند.

خود افشایی چیست؟

ابراز شفاف افکار، احساسات، علایق و دیدگاه های خود، به دیگران را، خودافشایی می گویند.

ارتباط موثر

1. از هر موقعيتي براي برقراري ارتباط استفاده كنيد

در مدیریت روابط نقش مهمي را ایفا مي كنند، همه مدیران این را مي دانند اما اغلب آنقدر درگير مسائل روزانه مي شوند كه به بهترين راه هاي ممكن براي ايجاد ارتباط فكر نمي كنند.

  • مسئوليت برقراري ارتباط را برعهده ديگران نگذاريد و از واسطه كردن ديگران پرهيز كنيد.
  • با افراد به طور مستقيم ارتباط برقرار كنيد.
  • پيوسته در اين فكر باشيد كه چگونه و كجا مي توانيد روابطي را ايجاد و آنها را تقويت كنيد.
  • ارتباط رو در رو را به برقراري ارتباط از طريق شبكه ترجیح دهید.
  • ارتباطات قطع شده را از سر بگیرید و هيچگاه مأيوس نشويد.

2. به نيازهاي افراد توجه كنيد

هدف از تلاش براي ايجاد ارتباط، در نهايت اين است كه بتوان با هم و در كنار هم كار كرد، اما براي رسيدن به چنين هدفي مي بايست توجه به افراد را سرلوحه تلاش خود قرار داد.

  • زمانی را به کارکنان اختصاص دهید و به حرفهاي آنان توجه كنید.
  • كاركنان خود را بشناسيد و از مشكلات خانوادگي كه اخيراً براي كاركنان بوجود آمده است سوال كنيد.
  • با همه کارکنان محترمانه رفتار كنيد و اصول انسان گرايي را رعايت كنيد.
  • بين همه كاركنان مساوات را برقرار كنيد.
  • خيلي سختگير نباشيد و اجازه دهيد كاركنان از فرصتهاي لازم براي پيشرفت شخصي و حرفه اي استفاده كنند.

3. با ديگران تبادل نظر كنيد

نشان دهيد آنقدر ارزشمند هستيد كه ديگران بخواهند با شما ارتباط برقراركنند. اما براي آنكه از نظر ديگران شخصيتي خود شيفته به نظر نرسيد بهتر است كه قبل از انجام هر كاري ديگران را در ايده هاي خوب خود، سهيم كنيد.

  • از كاركنان راجع به روش هاي بهتر كارها و رويه هاي جديدتر بهبود بهره وري سوال كنيد.
  • در جلسات خود سعی کنید از نکات آموزشی مفید دیگران استفاده کنید.
  • به نظرات کارمندان خود به خوبی توجه کنید و عکس العمل مناسب داشته باشید.
  • در مواجهه با نظرات، منطقی و خوددار باشید.
  • تماس چشمی برقرار کنید، لبخند بزنید و دوستانه برخورد کنید.

4. ويژگيهاي خود را بشناسيد

ايجاد روابطي خوب كه منجر به تجارت موفقي گردد، كار مشكلي نيست. اين كار به يک تنظيم ذهني نياز دارد يعني مي بايست به اعمالتان آگاه باشيد.

  • رفتارهاي دفاعي كه ممكن است مانع پيشرفت شما باشند را شناسايي كنيد.
  • موانعي را كه در مسير گسترش روابط مورد نيازتان پيش ميايد، از ميان برداريد.
  • به انتقادهایی که تاکنون در مورد خود شنیده اید، فکر کنید.
  • همه چیز را از خود انتظار نداشته باشید.
  • گاهی بهتر است خود را نقد کنید، به آنها هم توجه کنید.

موانع گوش دادن موثر

برای ارتقا، روند گوش دادن موثر می تواند مفید باشد؛ مشکلاتی که مانع گوش دادن موثر و یا گوش دادن بی تأثیر می شود را بررسی نماییم.

مهارت در گوش دادن

برای مثال مشکل متداولی که وجود دارد این است که به جای گوش دادن دقیق به آنچه که فرد می گوید، ما اغلب بعد از یک یا دو جمله که گوینده گفت، شروع به فکر کردن درباره ی آنچه که می خواهیم در پاسخ بگوییم و یا حتی مشغول فکر کردن به مسائل بی ربط می شویم. این کار به این معنی است که بطور کامل به مابقی حرف گوینده گوش نمی دهیم.

مشکلی که وجود دارد تا حدی به تفاوت بین میانگین میزان صحبت کردن و میانگین میزان پردازش کردن مغز است. میانگین میزان صحبت بین ۱۲۵ تا ۱۷۵ لغت در دقیقه است، در صورتی که ما بطور میانگین می توانیم ۴۰۰ تا ۸۰۰ کلمه را در دقیقه پردازش کنیم. بنابراین اگر به جای تمرکز به آنچه که فرد می گوید، در بین صحبت او در فکر فرو رویم و یا حواسمان به چیز دیگری پرت شود اتفاق معمول و نرمالی است.

ضمناً نحوه عنوان کردن و وضوح صحبت های گوینده نیز بر کیفیت گوش دادن ما تأثیر می گذارد. بطور کل گوش دادن به کسی که روان صحبت می کند، در بین صحبت هایش متمرکز است، لهجه ای آشنا برای ما دارد و به اندازه ی کافی بلند صحبت می کند، آسان تر است.

برای مثال تمرکز به حرف های کسی که خیلی سریع و آرام صحبت می کند بخصوص زمانی که در حال انتقال اطلاعات پیچیده است بسیار سخت می شود. گاهی نیز ممکن است حواس ما به ظاهر فرد و یا صحبت جذاب فرد دیگری پرت شود. این مشکلات نه تنها می تواند بر شما تأثیر بگذارد، بلکه بر زبان بدن شما نیز تأثیر خواهد گذاشت.

بطور کلی خیلی سخت تر است که بتوانیم زبان بدن خود را کنترل کنیم، چرا که از دست دادن اشتیاق به سخنان گوینده و یا حواس پرتی شما در عدم تماس چشمی و حالات بدنتان به سادگی خودنمایی می کند و در گفتگوی شما با وی تأثیر منفی می گذارد بطوری که ممکن است وی صحبت هایش را قطع کند و یا حتی در حالتی بدتر احساس کند که به وی بی احترامی کرده اید و از شما ناراحت شود.

در نهایت خیلی مهم است که فوراً به جمع بندی آنچه شنیده اید نپردازید بلکه توجه کنید که وضوح بخشی به سخنان گوینده و مطمئن شدن از درک فحوای کلام وی کمک های شایان ذکری به ایجاد ارتباط بهتر شما می نماید.

* منبع: کتاب مدیر 20 - دکتر سهیلا عیسایی

نویسنده: پندار فاضل

اشتراک در شبکه های اجتماعی:
(13 رای)
افزودن نظر:
CAPTCHA2
×

امتیاز دهی به مطلب: مهارت گوش دادن موثر (مهارت ارتباط برقرار کردن)

خیلی بدبدمتوسطخوبعالی