ورود / عضویت
021-22004925
تعیین وقت مشاوره
مرکز مشاوره مکث
تعیین وقت مشاوره

شخصیت و چگونگی شکل گیری آن

شخصیت و چگونگی شکل گیری آن

مجموعه بینش هر فردی، نظام باورها و اعتقادات همراه با صفات و ویژگی ها و رفتاری است که نسبتا در فرد پایدار بوده و آموخته شده است. شخصیت پدیده ایی است که باید در ابتدای زندگی بیاموزیم. زیرا موضوعات ارثی و ژنتیکی موضوع شخصیتی نیستند و نسبتا پایدارند. مثلا من فردی شادم اما الان کسی را از دست داده ام. ویژگی اصلی من شادی است نه ناراحتی که الان درگیر آن هستم. صفات یک طیف دارند که طی آن عمل میکنند.

شکل گیری شخصیت

شخصیت جنبه هایی از عادت های ما هستند که حتی به صورت خودکار بسته به شرایط خود را نشان میدهند. مثل صورت ما که ما هستیم چه بسا کثیف و ژولیده باشیم. ممکن است فرد غمگینی، شاد باشد و یا فرد شاد روزی غمگین باشد. نباید به صفات و شخصیت ربط داده شود. اما بینش یک انسان، جهان بینی ما به جهان است که بر اساس باورهای ما در جهان خود را به صورت مجموعه ایی از صفات خود نشان میدهد.

مجموعه صفات و ویژگی پایداری که از ما سر میزند (کاراکتر)، مجموعه ایی از ویژگی های باوری و اعتقادی با رفتار و گفتار ما است که بار اجتماعی و چهارچوب آداب و ادب اجتماعی دارد اما خلق و خوی ما یک ریشه شدید ارثی دارد و در شرایط عادی پاسخ و عکس العمل ما میباشد. با توجه به تعریف شخصیت، بهتر است بدانیم انسان تنها موجودی است که باید شدن و بودن خود را بیاموزد.

در واقع سگ برای سگ شدن تلاشی نمیکند اما انسان باید برای انسان بودن و رفتار انسانی سعی در شدن کند. در تکامل موجودات چه گیاهان و چه حیوانات ماهیت مشخص است و بُعد وجود خود را نشان میدهد اما انسان به این منوال نیست. انسان ابتدا وجود پیدا میکند و بعد ماهیت خود را نشان میدهد.

چگونگی شکل گیری شخصیت

این فرایندی که مسئله انسان را انسان میکند، شکل گرفتن شخصیت و همان تکامل شخصیت است.

شخصیت هر فردی تحت تاثیر واقعیت های حاکم بر هر جامعه ایی و پس از آن بر اساس عقاید شکل گرفته در ذهن هر فرد رشد پیدا میکند.

مکانیزم های دفاعی به دلیل ضعف هایی که ممکن است در شخصیت هر فردی باشد (مکانیزم های دفاعی مثل انکار، فرافکنی، جابه جایی)، دلیلی برای آسیب های روانی هم میباشند.

اصول تشکیل دهنده شخصیت

پرسشی که مطرح میشود این است که اصولا شخصیت ما از چه چیزی تشکیل شده است.

  1. ارث 
  2. محیط 
  3. فطرت و ماهیت انسان (در فطرت بدی وجود ندارد و در حال رشد است)
  4. عامل ژنتیک که ریشه متفاوتی از ارث دارد. ارث ریشه خانوادگی دارد اما ژنتیک به انسان و به نوع انسان ربط دارد. ژنتیک و ارث نیز از عوامل ساخت شخصیت هستند.
/// شماره های تماس ///

مورد دیگر بحث محیط است. مسئله اساسی شکل گیری شخصیت که ما در چه بستری و در چه خانواده ایی و در چه محیطی رشد کرده ایم که نقش اساسی در شخصیت و اختلال های شخصیتی نیز دارد و عامل فعالیت ذهنی و یا همان عقل است.

اگر بپذیریم که انسان مجموعه ایی از نیرو و توانایی است، ما با مفهوم رشد مبتنی بر جبر هستیم اما عقل پدیده ایی است که همه انسان ها از آن بهره برده اند و باید به رشد آن پردازند. عقل آگاهی و دانایی دارد. روابط پنهان و قوانین پنهان جهان را میشناسد و از مفهوم درصد شناخت پیدا میکند.

بنابراین انسانی عاقل است که کارکرد ذهن او با کارکرد جهان انطباق دارد و جدای از هوش است. با این که ارث و محیط که دلیل اصلی شکل گیری شخصیت است، بقیه موارد هم اثرگذار هستند (تا سه سال اول زندگی شخصیت هر فردی شکل میگیرد و پس از آن تغییرات محدودی خواهد داشت).

اختلال شخصیت

در تعریف شخصیت اگر ما انسان بدی باشیم، در شرایط بدحال بدتر و با تجربیات تلخ بدی آن را دنبال میکنیم و انسانی با شخصیت بدتری میشویم و هر چه ما فرد خوبی باشیم و در شرایط بد باشیم، دریافتی کمتری از بدی و غرق شدن در بدی خواهیم داشت.

در واقع بهتر است بدانیم ما از چه دریچه ایی به خودمان و جهان مینگریم. انسان تنها گیرنده دنیا نیست و مهم دریافتی و تعریف انسان از آنچه که از جهان میبیند است (پردازش انسان از دیده ها). موضوع شخصیت به بینش و نگاه هر فردی از جهان پیرامون خود مربوط است که شخصیت هر فردی را هم میسازد.

اختلال در شخصیت به چه معناست؟

اختلال شخصیت به طور کلی عبارت است از تجارب درون ذهنی و رفتاری با دوامی که دور از معیارهای فرهنگی فرد است، نفوذی غیر قابل انعطاف دارد، در طول زمان تغییر نمیکند و باعث ناراحتی فرد و مختل شدن کارکردهایش میشود. اختلال شخصیت اختلالی شایع و مزمن است به طوری که شیوع آندر جمعیت عمومی 10 تا 20 درصد تخمین زده میشود. اختلالات شخصیت صرف نظر از خفيف يا شديد بودن آنها، تمام جنبه های زندگی و روابط بين فردی را تحت تأثير خود قرار می دهد.

اختلالات شخصیت از این جهت حائز اهمیّت اند که میتوانند زمیننه ساز سایر اختلالات روانپزشکی مانند مصرف مواد، خودکشی، اختلالات عاطفی، اختلال خوردن و اضطراب شوند و همچنین در نتایج درمانی بسیاری از سندرم های بالینی تداخل نموده و میزان مرگ و میر را در این بیماران افزایش می دهند.

طبقه بندی انواع اختلالات شخصیت

در راهنمای اماری و تشخیصی اختلالات روانی، اختلالات شخصیت به سه دسته تقسیم می شوند:

دسته اول اختلالات شخصیت پارانوئید، اسکیزویید و اسکیزوتایپی اند افراد مبتلا به این اختلالات اغلب عجیب و غریب به نظر می رسند.

دسته دوم عبارت است از چهار اختلال شخصیت ضد اجتماعی، مرزی، نمایشی و خودشیفته که افرادی نامتعادل و دمدمی مزاج اند.

دسته سوم عبارت است از اختلالات شخصیت دوری گزین، وابسته و وسواسی جبری که افراد مبتلا به دسته سوم اغلب مضطرب و هراسان به نظر می رسند. در اینجا به تفصیل در مورد اختلال شخیتی اجتنبای صحبت خواهیم کرد.

/// شماره های تماس ///

اختلال شخصیت اجتنابی یا دوری گزین

اختلال شخصیت اجتنابی یا دوری گزینی اختلال شخصیتی است که ویژگی اصلی آن دوری کردن از ارتباط با انسان‌ها همراه با حساسیت زیاد نسبت به طرد شدن است که ممکن است باعث انزوا و گوشی گیری فرد از جامعه باشد.

فرد مبتلا در شرایط دشواری است، زیرا از یکسو خواهان مراوده با دیگران است و از سوی دیگر نمی‌تواند براحتی با مردم ارتباط برقرار کند یعنی این افراد خجالتی هستند اما غیر معاشرتی نیستند و حتی تمایل فراوانی به رابطه داشتن با دیگران دارند ولی دلشان می خواهد که دیگران به آنها تضمین های محکم و غیر ومعمولی بدهند مبنی بر اینکه بدون هیچ گونه خرده گیری و انتقادی آنها را می پذیرند در واقع این افراد حساسیت زیادی به اینکه ارزیابی منفی شوند دارند.

نحوه تشخیص اختلال اجتنابی چگونه است؟

بارزترین نکته در صحبت کردن با این افراد دیده می شود اضطرابی است که موقع صحبت کردن دارند. بسته به اینکه از طرف مقابل خوششان بیاید یا نه، حرکات عصبی و پرتنش آنها کم و زیاد می شود. این افراد در مقابل هر گونه اظهارنظری که درموردشان دارید آسیب پذیرند.

از جمله ملاک های تشخیصی اختلال شخصیت دوری گزین میتوان به موارد زیر اشاره کرد. اگر در فرد چهار مورد یا بیشتر از این علائم وجود داشته باشد می‌توان گفت که دچار این اختلال است.

  • دوری کردن از فعالیت های شغلی که مستلزم تعاملات بین فردی چشمگیری است چرا که از طرد شدن و عدم تایید هراس دارند.
  • تمایلی به برقراری با افراد ندارند مگراینکه مطمئن باشند که دوست داشته میشوند.
  • سعی می کنند ارتباطات صمیمی برقرار نکنند چون ترس از شرمندگی و مورد تمسخر بودن دارند.
  • فکر می کنند در نظر دیگران فردی نالایق، غیرجذاب، بی عرضه و یا پایین تر از دیگران هستند.
  • از بودن در محیط های جدید بازداری می کنند زیرا خود را فردی بی کفایت تصور می کنند.
  • توانایی تصمیم گیری شخصی و به تنهایی را ندارد و از خطر کردن شخصی یا درگیر شدن در هرگونه فعالیت جدید اکراه دارند.

شیوع اختلال اجتنابی

رفتار دوری گزین ممکن است در کودکان نیز دیده شود ولی تشخیص این اختلال شخصیت در دوران کودکی امکان پذیر نیست چرا که خجالت، ترس یا حساس بودن نسبت به انتقاد اغلب بخشی از ویژگی های دوران کودکی و جوانی است.

اختلال شخصیت اجتنابی مانند سایر اختلال‌های شخصیت تنها در بزرگسالی تشخیص داده می‌شود، زیرا تا پیش از آن شخصیت به طور ثابت تشکیل نشده است و در حال رشد و تغییر است و نشانه‌های شخصیت اجتنابی می‌تواند به طور موقت ایجاد شده باشد در حالیکه اختلال شخصیت اجتنابی الگویی ثابت، فراگیر و بلندمدت است.

بر اساس اطلاعات موجود در راهنمای تشخیصی اختلالات روانی، اختلال شخصیت اجتنابی 2 تا 3 درصد از جمعیت عمومی را شامل میشود. این اختلال در زنها، فرزندان کوچکتر خانواده و افرادی هم که در کودکی بیماری جسمی مزمنی داشته اند شایعتر است.

اصول تشکیل دهنده شخصیت

نوزادانی که مبتلا به مزاج خجالتی تشخیص داده می شوند، استعداد بیشتری در ابتلا به این اختلال را نسبت به سایر نوزادان دارند و همچنین همانند سایر اختلال‌های شخصیت شدت نشانه‌ها در دهه چهارم و پنجم زندگی با افزایش سن کاهش می یابد.

روش درمانی اختلال شخصیت اجتنابی چگونه است؟

خانواده درمانی

به دلیل ناآگاهی از نشانه‌های اختلالات روانی، معمولاً واکنش‌های اطرافیان و خانواده با این بیماران با تحقیر و تنبیه همراه است دلیل بروز اختلال شخصیت اجتنابی اغلب وجود الگوهای غلط روابط در سیستم خانواده است. بنابراین در صورت اصلاح ارتباطات و الگوهای رفتاری که بین اعضای خانواده بیمار وجود دارد، به عنوان اصلی ترین حامیان فرد مبتلا، خانواده این بیماران می‌تواند راهی مفید برای مسیر سخت درمان این اختلال باشد.

این نکته بسیار مهم این است که همه نسبت به این بیماری اطلاعات کافی داشته باشند. شما می توانید با صحبت با روانشناسان مرکز مشاوره مکث، به درک کامل از وضعیت خود یا عزیزتان رسیده و بهترین اقدام را برای درمان انجام دهید. برای مشاوره با روانشناسان مجرب ما میتوانید از شماره¬های زیر استفاده کنید

روان درمانی

روان درمانی برای این افراد مشروط به این است که بتوان با آنها رابطه ای اعتماد آمیز ایجاد کرد درمانگر با پذیرش ترس هایی که فرد از طرد شدن دارد به فرد کمک می کند تا ازلاک خود بیرون بیاید تا بر آن چیزی که از دید او تحقیر و طرد و شکست جلوه کرده فایق بیاید. درمانگر تمرین هایی به فرد میدهد برای اینکه مهارتهایی که تازه آموخته تمرین کند. استفاده از تمرین جرات آموزی برای افراد دچار این اختلال از روش های انتخابی است جرات آموزی از روش های رفتاردرمانی است که به بیمار می آموزد نیازهای خود را با صراحت بیان کند و اعتماد به نفس خود را ارتقا دهد.

دارو درمانی

دارو درمانی از تدابیری است که برای درمان افسردگی و اضطرابی که همراه این اختلال می آید وجود دارد. در این افراد دارو به خصوص برای زمان های مواجهه با موقعیتی که از آن می ترسند مورد استفاده قرار می گیرد در دارو درمانی روانپزشک مرکز مشاوره مکث تجویزات لازم را انجام می دهد.

نویسنده: مرکز مشاوره مکث

اشتراک در شبکه های اجتماعی:
(16 رای)
افزودن نظر:
CAPTCHA2
×

امتیاز دهی به مطلب: شخصیت و چگونگی شکل گیری آن

خیلی بدبدمتوسطخوبعالی