ورود / عضویت
021-22004925
تعیین وقت مشاوره
مرکز مشاوره مکث
تعیین وقت مشاوره

سنجش هوش کودک و انواع آزمون هوش

سنجش هوش کودک و انواع آزمون هوش

یکی از عوامل شناخت هوش، توانایی و استعداد در کودکان، سنجش هوش کودک با تست های هوش است که به وسیه آن میزان هوش کودکان در آنها شناخته میشود. اما مهم آن است که بدانیم سنجش هوش کودک چه تأثیری دارد.

پیشنهاد می کنیم هوش کودک خود را بیازمایید: سنجش هوش کودک

تأثیر شناخت هوش کودک

با شناخت میزان هوش کودکان میشود به این نکته رسید که کودکان با این میزان هوش چه استعدادی دارند و پس از آن با استعدادیابی و شناخت راه هایی برای استعداد در زمینه مناسب برای رشد آنها گام برداشت.

سنجش هوش کودک

هوش از یک سطح معینی در انسانها رشد میکند. در واقع میزان آن از ۷۰ تا ۱۰۰ درصد بهره هوشی را افراد نرمال تشکیل میدهند، فقط با میزانی از تغییر بین درصد ۷۰ تا ۱۰۰ که برخی در زمینه هایی هوشیارتر و در بعضی از زمینه ها با توجه و ضریب هوشی کمتری عمل میکنند.

انواع آزمون هوش کودک

آزمون نقاشی آدم مک اور (DAP) یا (چارلز توماس)

گروه سنی: 3 سال به بالا

داده های آزمون نقاشی آدم مک اور: تحلیل کیفی و تولید فرضیه، بخصوص در مورد احساسات آزمودنی در مورد خود و افراد مهم زندگیش.

آزمون نقاشی خانوادگی جنبشی (KFD) یا (برونر-مازل)

گروه سنی: 3 سال به بالا

داده های آزمون نقاشی خانوادگی جنبشی: تحلیل کیفی و فرضیه سازی در مورد ادراک شخصی از ساختار خانواده و محیط، همچنین قابلیت دادن نمره های عینی.

آزمون جملات ناقص راتر (Rotter)

گروه سنی: کودک، نوجوان، بزرگسال

داده های آزمون راتر: عمدتاً داده تحلیل کیفی، هر چند برخی نظام های نمره دهی عینی نیز تدوین شده است. این آزمون فرافکن بوده و می تواند ترسهای اضطرابها و ارتباط آن با هوش را تا میزانی شناسایی کند.

آزمون هوشی وکسلر برای کودکان (چاپ سوم)

گروه سنی: تا 16 سال

آزمون آی کیو

داده های آزمون هوشی وکسلر: در ابعاد کلامی، عملکردی و IQ کل قابلیت نمره دهی دارد. همچنین این آزمون بسیار معروف قابلیت ارزیابی مهارتهای اختصاصی را نیز دارد. آزمون هوشی وکسلر برای بزرگسالان نیز همین قابلیت ها را دارد و از 16 سال به بالا قابل تفسیر است.

آزمون هوش استنفورد بینه (SB:FE) (چاپ چهارم)

گروه سنی: 2 تا 23 سال

داده های آزمون: در مقیاسهای کلامی، بصری، انتزاعی و استدلال کلامی، حافظه کوتاه مدت و هوش کلی قابلیت نمره دهی دارد.

آزمون استنفورد بینه به همراه آزمون هوش وکسلر 2 آزمون بسیار پرکاربرد در سطح جهان می باشند.

آزمون کافمن برای پیشرفت تحصیلی (K-TEA)

گروه سنی: 1- 12

داده های آزمون کافمن: خواندن، ریاضیات و هجی کردن این آزمون می تواند در این 3 حوزه در مورد کودک به شما اطلاعات مفیدی بدهد.

آزمون وضعیت خانه (HSQ-R)

گروه سنی: 6 تا 12

داده های آزمون وضعیت خانه: به والدین این امکان را می دهد که مشکلات موجود در توجه، تمرکز و یادگیری را شناسایی کنند.

توضیحی در مورد انواع هوش

اصطلاحاتی مانند هوش ریاضی فردی بالا است و یا هوش تصویری فردی بسیار خوب عمل میکند. به این نحو که فردی با هوش ریاضی بالا، توانایی انجام عمل ریاضی را به ساده ترین شکل خود و با توانایی بیشتری دارد و یا خوش تصویری بالا باعث میشود فرد مسیریابی و جهت یابی بسیار بالایی نسبت به اطرافیان خود داشته باشد.

وقتی درصد هوش از ۷۰ به پایین افول کند و میزانی در حد ۶۵ به پایین داشته باشد، فرد در دسته استثنایی ها گنجانده میشود، افراد استثنایی با ضریب هوشی پایین تر از ۷۰ با توان کمتری در یادگیری و بهره کمتری در آموزش برخوردارند که کودکان استثنایی محسوب میشوند و در مدارس و تحت آموزش های خاص خودشان قرار میگیرند.

شناسایی ضریب هوشی به کمک سنجش هوش

سنجش هوش کودک به ما کمک می کند کودکان با ضریب هوشی کم را شناسایی کنیم که البته در بین کودکان استثنایی نیز دسته بندی ضریب هوشی پایین تر از ۶۵ هم در جایگاه متفاوت خود قرار میگیرند. این امر مشخص میکند کودک میتواند تحت آموزش در محیط آموزشی کودکان استثنایی قرار گیرد یا خیر.

شناسایی ضریب هوشی

البته که کودکانی با ضریب هوشی پایین (بهره هوشی پایینتر از ۷۰) نیز میتوانند با آموزش صحیح و بستر مناسب برای یادگیری به اجتماع و محیط اجتماعی برای فعالیت و کار وارد شوند.

فعالیت هایی که نیاز مبرمی به استفاده از هوش و استعداد ندارد، اما باعث میشود فرد در محیط اجتماع و معاشرت با افراد اجتماع قرار بگیرد و نیز منبعی برای کسب درآمد داشته باشد و احساس پذیرفته شدن و مورد قبول بودن را تجربه کند، فضایی مناسب برای یادگیری و رشد بیشتر داشته باشد.

افراد با ضریب هوشی 100 تا 120

افرادی با ضریب هوشی ۱۰۰ تا ۱۲۰ نیز جزء دسته افراد استثنایی قرار میگیرند. این افراد از بهره هوشی بالایی برخوردارند و به همان میزان میتوانند با آموزش بهتر و قرار گرفتن در محیط کاربردی از بهره هوشی خود کمال استفاده را ببرند. در واقع سنجش هوش بسیار کاربردی عمل میکند، زیرا کودکانی که بهره بالای هوشی دارند به همان میزان کنجکاوتر، پر توان تر و کم حوصله تر عمل میکنند. بنابراین با شناخت بر این موضوع توانایی و هوش کودک در راه خود و فعالیت مورد علاقه اش رشد میکند و به دلیل ندانستن و کم کاری از بین برده نمیشود و هدر نمیرود.

کودکان با بهره هوشی بیش از 100

کودکان با بهره هوشی بیش از ۱۰۰ میتوانند پس از تست هوش نسبت به خواست خودشان که منوط به شناخت از خودشان و میل قلبیشان است هدف و راه خود را مشخص کنند. بیان این مطلب به این دلیل است که باید بدانیم هر فردی با بهره هوشی بالا حتماً دکتر یا مهندسی قابلی نمیشود. بلکه ممکن است موسیقی دانی زبده، نقاشی خلاق و یا گرافیستی بی نظیر شود.

بنابراین همچنان که باید به هوش کودک و یا افراد توجه کرد، زمینه، میل قلبی و راهی که میتواند فرد را به رضایت خاطر و بیشترین حد از رشد برساند نیز بسیار مهم و مؤثر است. مرکز مشاوره مکث با داشتن جدیدترین تستها و بهترین روانسنجانان حوزه سنجش هوش کودک میتواند برای ارزیابی کودک به شما کمک کند.

نظریه های روانسنجی در مورد هوش

رویكرد روان سنجی، بر این فرض مبتنی است كه هوش یك سازه یا صفت است كه در آن تفاوت های فردی وجود دارد. وجود تفاوت های آشكار بین عملكرد افراد، صرفنظر از ماهیت عامل ایجادكننده این تفاوت ها، نشان دهنده آن است كه مقدار این عامل در افراد مختلف برابر نیست. بنابراین می توان آن را مورد اندازه گیری قرار داد.

طرفداران نظریه روان سنجی عمدتا برای سنجش هوش و توانایی های ذهنی از آزمون ها استفاده می كنند و توانایی های مختلف ذهنی را با اجرای آزمون ها به صورت كمی توصیف می كنند.اگرچه بیشتر روان سنج های اولیه مانند بینه، ابینگ هاوس و ورنیكه به شناخت ماهیت نظری هوش علاقمند بودند، در عمل آزمون هایی كه می ساختند به مسایل عملی، پیش بینی و طبقه بندی درست مبتنی بود. بدین ترتیب از همان آغاز در درون جنبش روان سنجی دو مسیر در پیش گرفته شد: یكی رویكرد عملی كه به مساله گشایی معطوف بود و دیگری رویكرد مفهومی كه به نظریه توجه داشت.

استنفورد بینه کیست و تست هوش استنفورد بینه دقیقا چه کاری انجام می دهد؟

در سال 1881 دولت فرانسه از آلفرد بینه خواست آزمونی طراحی كند كه بتوان با آن كودكانی را تشخیص داد كه به علت كندذهنی نمی توانستند از برنامه های مدارس عادی استفاده كنند و با سرعت عادی یاد بگیرند و به برنامه های آموزشی ویژه نیاز داشتند. بینه در سال 1905 با همكاری روان شناس فرانسوی دیگری به نام سیمونمقیاسی را منتشر كرد و در سال های 1908 و 1911 نیز در آن تجدیدنظر كرد.

مقیاس های اولیه او بر این فرض استوار بود كه هر فردی دارای یك سن زمانی یا سن واقعی برحسب سال و یك سن عقلی است كه نشانگر متوسط توانایی های هوشی موجود بین افراد گروه سنی معینی است. پس از محاسبه سن عقلی دانش آموز، می توان آنرا با سن زمانی وی مقایسه كرد تا جایگاه نسبی وی در میان افرادی كه سن زمانی شان با او یكسان است، تعیین شود.بدین ترتیب استدلال بینه این بود كه مراحل رشد ذهنی در كودكان كندذهن فرقی با كودكان طبیعی ندارد. یعنی كودك كندذهن در آزمون ها نمره ای شبیه كودك طبیعی، ولی با سن كمتر، می گیرد و توانایی های ذهنی كودك تیزهوش نیز در حد كودكان بزرگتر از سن خودش است.

اسپیرمن کیست و با تست هوش چه کرد؟

چارلز اسپیرمن روان شناس انگلیسی، مبتكر روان سنجی و مبدع روش تحلیل عاملی، نخستین بار این نكته را مطرح كرد كه در همه افراد یك عامل عمومی هوش به نام g به مقادیر مختلف وجود دارد و بسته به مقدار g در هر فرد، می توان او را در مجموع تیزهوش یا كندذهن دانست.

به اعتقاد اسپیرمن، عامل g تعیین كننده اصلی عملكرد فرد در آزمون هوش است. به علاوه، عوامل ویژه ای هم به نام s برای هر توانایی یا آزمون وجود دارد. مثلا با هر یك از آزمون های مربوط به روابط ریاضی یا هندسی، s جداگانه ای به دست می آید. در آزمون هوشی كه از هر كسی گرفته می شود، مقدار عامل g به اضافه مقداری عوامل مختلف s منعكس می شود. بنابراین مثلا عملكرد ریاضی هر فرد تابع هوش عمومی g و نیز استعداد ریاضی s اوست.

لوئیس ترستون کیست و نظریه 7 عاملی او در چه ارتباطی است؟

نظریه اسپیرمن را مورد انتقاد قرار داد و او به وجود عامل مشترك و یكپارچه كننده ای به نام عامل G اعتقاد نداشت و بر این باور بود كه هوش از توانایی های خاص و جداگانه ای تشكیل شده است. وی با استفاده از روش تحلیل عاملی به این نتیجه رسید كه هوش از هفت عامل زیر كه وی آنها را توانایی های ذهنی اولیه نامید، تشكیل یافته است:

  • توانایی كلامی
  • روانی یا سیالی كلامی
  • توانایی عددی
  • توانایی فضایی
  • توانایی ادراكی
  • استدلال استقرایی
  • حافظه

نظریه 3 بعدی گیلفورد چیست؟

نظریه سه بعدی گیلفورد با دیگر نظریه های هوشی تفاوت فاحش دارد. وی به وجود عامل g اعتقاد نداشت و معتقد بود كه هوش دارای ویژگی سه بعدی است و یا به صورت فرایندی سه بعدی سازمان پیدا می كند. این ابعاد عبارتند از:

  • عملیات: آنچه كه شخص انجام می دهد.
  • محتواها: موادی كه عملیات روی آنها انجام می گیرد.
  • فرآورده ها: روش ذخیره شدن یا پردازش اطلاعات.

به نظر گیلفورد 5 نوع عملیات، 4 نوع محتوا و 6 نوع فرآورده وجود دارد. او اظهار می دارد كه تركیب هر یك از 5 نوع عملیات با یكی از انواع محتواها، همراه با یكی از فرآورده ها، نوع یگانه ای از هوش را تعریف می كند. به عبارت دیگر بر حسب تركیب های مختلف هر یك از انواع عملیات، محتواها و فرآورده ها، 120 نوع هوش مختلف وجود دارد(120=6×4×5). گیلفورد در پژوهش های بعدی خود تعداد انواع هوش را حتی بیش از این ذكر كرده است.

آزمون هوش ورنون

ورنون با اتخاذ موضع بینابین اظهار داشت كه نظر اسپیرمن و ترستون به لحاظی هر دو درست است و هوش، كلی و یكپارچه است. اما در عین حال از تعدادی توانایی های خاص كوچك و بزرگ تشكیل شده است. الگوی وی اساسا سلسله مراتبی را به وجود می آورد كه در رأس آن عامل g قرار دارد و نشانگر آن است كه تمامی توانایی های سطوح پایین را یكپارچه می كند. سطح بعدی كه عوامل گروهی اصلی نامیده می شود، شامل توانایی های فضایی – حركتی و كلامی – آموزشی است. بخش های فرعی كوچك تر در سطوح پایین تر به توانایی های مجزا و خاص اطلاق می شوند و هر یك از این عامل های گروهی فرعی نیز به عامل های كوچك تر یعنی عامل های اختصاصی تقسیم می شوند.

نظریه های عصبی – زیستی

هالستید کیست و چه کرد؟

اولین نظریه هوش زیستی مربوط به هالستید است که در سال 1961 مطرح شد.به نظر وی تعدادی از کارکردهای هوش به نظام عصبی مروط می شوند و به طور نسبی از ملاحظات فرهنگی مستقل اند. او چهار عامل را مشخص کرد که عبارتند از: یکپارچگی مرکزی، انتزاع، قدرت و جهت یابی

آزمون کتل چیست؟

کتل عامل g را به دو عامل تجزیه کرد:

  • هوش سیال: یک توانایی کلی درک روابط است که به ارتباطات عصبی کرتکس مغز مربوط است و عمدتا از وراثت ناشی می شود.
  • هوش متبلور: این هوش با به کار انداختن هوش سیال در تجارب مختلف یادگیری رشد می کند.در سنین 2 یا 3 سالگی بین هوش متبلور و سیال همبستگی بالایی وجود دارد اما به تدریج که کودکان رشد می کنند همبستگی بین این دو هوش کاهش می یابد.

آزمون هوش هب

در سال 1972 دو نوع هوش به نام های a ,b را معرفی کرد. هوش a، حوزه معینی از هوش است که به طور مستقیم با کارکرد مغز در ارتباط است.این هوش مادرزادی و زیستی است و مستلزم داشتن نظام عصبی سالم است.به توانایی های مساله گشایی مربوط است و با آزمون هوش قابل اندازه گیری نیستند. هوش bبیشتر متاثر از محیط است و مبتنی بر تجربه فرد است و گستره اطلاعات را منعکس ساخته و از طریق آزمون های هوش قابل اندازه گیری است.

نظریه های هوش جنسن

وی معتقد است هوش دارای دو سطح متمایز و درعین حال وابسته به یکدیگر است. در سطح اول فعالیت های هوشمندانه پیوند بین محرک و پاسخ را به صورت تداعی های ساده برقرار می کند. در این پیوندها شکل ظاهری پاسخ و ماهیت آن کاملا با ویژگی های ظاهری محرک مطابقت دارد. در سطح دوم هوش به انجام فعالیت های پیچیده تر اختصاص می یابد. لذا کار هوش بهجای تداعی به شناخت منتهی می گردد. در این سطح پدیده ها مقوله بندی می شوند، تغییر شکل می یابند و بین برخی از آن ها ارتباط هایی کشف می گردد.

نظریه های رشدی

نظریه هوش پیاژه

به نظر وی هوش عبارت است از فرآیند سازشی یا انطباقی که متضمن برخورد رشد زیستی و تعامل با محیط است.رشد و تکامل هوش، رشد و تکامل فرآیندهای شناختی از قبیل درک قوانین طبیعت، اصول دستور زبان و قواعد ریاضی است. پیاژه هوش را شکل خاصی از سازگاری بین شخص و محیط او معرفی کرد.کودک از راه تجربه و تعامل با محیط و انطباق با آن به شناخت محیط دست می یابد. تعادل مستلزم عمل درون سازی (جذب) و برون سازی (انطباق) است.

نظریه هوش برونر

این نظریه به بازنمایی نیز معروف است. از راه تجزیه و تحلیل بازنمایی های کودکان می توان به کارکرد هوشی آنها پی برد. خلاقیت می تواند ملاک ارزشیابی هوش کودکان قرار گیرد. در گودکان خردسال، تفکر ارتباط تنگاتنگی با عمل دارد به گونه ای که می توان گفت آنها با دست های خود می اندیشند و نقش تفکر خود را بازی می کنند.

نظریه های شناختی

نظریه هوش کرول

در سال 1980 پس از طبقه بندی فرآیندهای ذهنی، مسئله تکالیف شناختی ابتدایی را مطرح کرد. یک تکلیف شناختی مستلزم بکار بستن معدودی عملیات است:

  1. دریافت ادراکی
  2. زمان واکنش و جنبش
  3. ارزشیابی و تصمیم
  4. جور کردن محرک ها و مقایسه
  5. نام بردن، فراخوانی و تداعی
  6. فراخوانی حافظه ضمنی
  7. استدلال قیاسی
  8. محاسبه عددی

نظریه های معاصر

نظریه هوش بورکوفسکی

نظریه پردازش اطلاعات هم نظام طراحی و هم نظام هم آهنگ ساز یا اجرایی را در بر می گیرد. اجزای سه گانه نظام طراحی:

  1. ظرفیت
  2. دوام یا پایایی
  3. کارآمدی

در این نظام به موضوع فراشناخت نیز پرداخته می شود که عبارتند از توانایی شخص برای اینکه همانند یک ناظر بیرونی، افکار خود را مورد مشاهده قرار دهد.

نظریهه هوش استرنبرگ

وی در مورد رفتار هوشمندانه سه مولفه کلی را معرفی می کند:

  1. فرا مولفه ها
  2. مولفه های عملکر
  3. مولفه های کسب دانش

نظریه هوش ثرندایک

هوش از نظر کارکر د به سه دسته تقسیم می شود:

  1. هوش اجتماعی
  2. هوش انضمامی
  3. هوش انتزاعی

نظریه هوش گاردنر

هفت نوع هوش مستقل و مشخص وجود دارد:

  1. هوش زبانی
  2. هوش موسیقی
  3. هوش فضایی
  4. هوش بدنی – جنبشی
  5. هوش درون فردی
  6. هوش میان فردی
  7. هوش منطق ریاضی

سوالات متداول

1. تأثیر شناخت هوش کودک چیست؟
با شناخت میزان هوش کودکان میشود به این نکته رسید که کودکان با این میزان هوش چه استعدادی دارند و پس از آن با استعدادیابی برای رشد آنها گام برداشت.

2. در برخورد با کودکان باهوش چکار باید کرد؟
کودکانی که بهره بالای هوشی دارند به همان میزان کنجکاوتر، پر توان تر و کم حوصله تر عمل میکنند. با شناخت این موضوع توانایی و هوش کودک در راه و فعالیت مورد علاقه اش رشد میکند.

نویسنده: مرکز مشاوره مکث

اشتراک در شبکه های اجتماعی:
(20 رای)
افزودن نظر:
CAPTCHA2
×

امتیاز دهی به مطلب: سنجش هوش کودک و انواع آزمون هوش

خیلی بدبدمتوسطخوبعالی